Het opslaan of werken met stoffen op de werkplek kan arbo- en milieurisico’s veroorzaken. Dit kunnen risico’s met zeer beperkte effecten zijn, maar ook risico’s met enorme gevolgen (rampen). Met name ter voorkoming van rampen is er op dit terrein vrij veel (internationale) wetgeving beschikbaar. Bij het ontwikkelen van een arbocatalogus vraagt het aandachtsgebied ‘stoffen’ zodoende om een afbakening.
In de wetgeving is onderscheid gemaakt naar:
- milieuwetgeving (gericht op bescherming van de algemene bevolking en het leefmilieu) en
- arbowetgeving (gericht op bescherming van de werkende mens).
Deze leidraad gaat uit van de arbowetgeving, maar er zijn veel raakvlakken met de milieuwetgeving en ook met de Warenwet. Het is belangrijk om rekening te houden met (en gebruik te maken van) de volgende wetten anders dan de Arbowet:
- de Europese regelgeving REACH: de stoffendossiers bevatten informatie over de gevaren die mensen lopen als ze aan stoffen worden blootgesteld, en over de daarmee samenhangende beschermende maatregelen;
- de Wet milieubeheer en de Wet vervoer gevaarlijke stoffen, met bepalingen ten aanzien van het vervoer en de verpakking van gevaarlijke stoffen; inmiddels wordt deze wetgeving geleidelijk vervangen door nieuwe wetgeving (REACH en EU-GHS);
- de Wet milieubeheer, met bepalingen over het hanteren, opslaan en afvoeren van afvalstoffen;
- specifieke juridische bepalingen over geneesmiddelen, radioactieve stoffen en bestrijdingsmiddelen, onder meer in de Wet gewasbeschermingsmiddelen en biociden; voor deze stoffen gelden bijzondere vereisten die niet in de Arbowet zijn opgenomen;
- de Warenwet, die ervoor moeten zorgen dat stoffen die in producten zijn verwerkt, niet tot onaanvaardbare risico’s leiden.
Bovengenoemde wetgeving is dus primair gericht op het beschermen van het milieu. Het gaat dan om de veiligheid van omwonenden, consumenten en anderen die niet beroepsmatig aan stoffen worden blootgesteld. Deze wetten verplichten producenten en leveranciers tot het beschikbaar stellen van voldoende informatie over de betreffende stoffen. Daarvan gaat tevens een beschermende werking uit voor de werkende mens. Het is cruciaal dat bedrijven die stoffen gebruiken of verhandelen, zich in REACH verdiepen. Zij moeten namelijk melden hoe zij die stoffen behandelen. Als ze dit niet doen, mogen ze de betreffende stoffen in de toekomst niet meer gebruiken of verhandelen. Raadpleeg de REACH-website om te bepalen of dit voor u van toepassing is. Daarnaast is het belangrijk te weten dat REACH-producenten verplicht zijn per stof een dossier aan te maken. Daarin moeten zij de gevaren van de stoffen beschrijven, en ook de maatregelen die bij specifieke toepassingen vereist zijn. U kunt in deze dossiers dus bruikbare informatie vinden wanneer u de gevaren van de stoffen wilt vaststellen en u wilt nagaan wat de vereiste beschermende maatregelen zijn bij toepassing van die stoffen in uw branche.